معرفی شبیه‌سازهای واقعیت مجازی در ایران؛ از رانندگی و پرواز تا تیراندازی
واقعیت مجازی یا Virtual Reality (VR) در سال‌های اخیر از یک فناوری جذاب و سرگرم‌کننده به یکی از بخش‌های مهم صنعت سرگرمی، آموزش و شبیه‌سازی تبدیل شده است. در ایران نیز استفاده از تجهیزات واقعیت مجازی تنها به هدست‌های VR و بازی‌های کامپیوتری محدود نمی‌شود و امروزه انواع شبیه‌سازهای واقعیت مجازی برای شهربازی‌ها، گیم‌سنترها، مراکز تفریحی، مجموعه‌های تجاری و حتی کاربردهای آموزشی طراحی و تولید می‌شوند.
شبیه‌سازهای VR با ترکیب هدست واقعیت مجازی، نرم‌افزار، سنسورها، سیستم‌های حرکتی و تجهیزات فیزیکی، تلاش می‌کنند تجربه‌ای نزدیک‌تر به واقعیت را برای کاربر ایجاد کنند. به همین دلیل است که امروزه دستگاه‌هایی مانند شبیه‌ساز رانندگی، پرواز، موتورسواری، سقوط آزاد، ترن هوایی و شبیه‌ساز تیراندازی واقعیت مجازی در بازار تجهیزات تفریحی مورد توجه قرار گرفته‌اند.
شبیه‌ساز واقعیت مجازی چیست؟
شبیه‌ساز واقعیت مجازی دستگاهی است که با استفاده از فناوری VR، یک محیط یا فعالیت واقعی را به شکل دیجیتال بازسازی می‌کند. کاربر معمولاً با قرار دادن هدست VR وارد محیط سه‌بعدی می‌شود و تجهیزات فیزیکی دستگاه نیز می‌توانند حرکت، صدا، لرزش یا سایر واکنش‌های متناسب با اتفاقات داخل بازی را ایجاد کنند.
برای مثال، در یک شبیه‌ساز رانندگی، کاربر پشت فرمان قرار می‌گیرد، مسیر رانندگی را از طریق هدست مشاهده می‌کند و همزمان می‌تواند حرکت خودرو، پیچیدن فرمان، ترمز گرفتن و حتی خروج خودرو از مسیر را در محیط شبیه‌سازی‌شده تجربه کند.
در مدل‌های پیشرفته‌تر، هماهنگی میان نرم‌افزار و سخت‌افزار اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا هرچه واکنش دستگاه نسبت به اتفاقات داخل محیط مجازی دقیق‌تر باشد، حس حضور کاربر در دنیای مجازی نیز بیشتر خواهد شد.
انواع شبیه‌سازهای واقعیت مجازی در ایران
امروزه شرکت‌های فعال در حوزه تجهیزات VR در ایران، محصولات مختلفی را برای مراکز تفریحی و شهربازی‌ها ارائه می‌کنند. از جمله رایج‌ترین این تجهیزات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱. شبیه‌ساز رانندگی واقعیت مجازی
یکی از محبوب‌ترین انواع شبیه‌سازها، دستگاه‌های رانندگی هستند. در این تجهیزات معمولاً فرمان، پدال، صندلی و نمایشگر یا هدست VR با یکدیگر ترکیب می‌شوند.
کاربر می‌تواند وارد یک مسابقه اتومبیل‌رانی یا محیط رانندگی شود و با استفاده از تجهیزات فیزیکی، کنترل خودرو را در دست بگیرد.
برخی تولیدکنندگان داخلی نیز مدل‌های مختلف شبیه‌ساز رانندگی را برای استفاده در شهربازی‌ها و مراکز سرگرمی طراحی کرده‌اند. برای نمونه، شرکت آی تی سنتر محصولاتی مانند شبیه‌ساز رانندگی، آفرود و سایر تجهیزات VR را در سبد محصولات خود قرار داده است.
۲. شبیه‌ساز پرواز
شبیه‌ساز پرواز یکی دیگر از تجهیزات جذاب واقعیت مجازی است. این دستگاه می‌تواند تجربه حضور در کابین هواپیما یا پرواز در یک محیط مجازی را برای کاربر ایجاد کند.
حرکت صندلی یا کابین، صدای محیط و تصاویر سه‌بعدی می‌توانند در کنار هدست VR قرار بگیرند تا تجربه‌ای متفاوت نسبت به بازی‌های معمولی ایجاد شود.
این نوع شبیه‌ساز برای مراکز تفریحی و مجموعه‌هایی که به دنبال ارائه تجربه‌های متفاوت و هیجان‌انگیز هستند، گزینه جذابی محسوب می‌شود.
۳. شبیه‌ساز ترن هوایی
ترن هوایی یکی از تجربه‌هایی است که به دلیل سرعت، ارتفاع و حرکات سریع، قابلیت بسیار خوبی برای تبدیل شدن به یک تجربه واقعیت مجازی دارد.
در این نوع دستگاه، کاربر در یک صندلی یا کابین قرار می‌گیرد و با استفاده از هدست VR وارد یک مسیر مجازی می‌شود. حرکت فیزیکی دستگاه می‌تواند با تصاویر داخل هدست هماهنگ شود و حس حرکت در مسیر را تقویت کند.
در بازار تجهیزات VR ایران نیز شبیه‌ساز ترن هوایی یکی از دسته‌های شناخته‌شده تجهیزات شهربازی محسوب می‌شود.
۴. شبیه‌ساز موتورسواری و آفرود
برای علاقه‌مندان به تجربه‌های پرهیجان، شبیه‌ساز موتورسواری و آفرود نیز می‌تواند گزینه جذابی باشد.
در این تجهیزات تلاش می‌شود حرکت وسیله نقلیه با اتفاقات محیط مجازی هماهنگ شود. به عنوان مثال، در یک شبیه‌ساز آفرود می‌توان مسیرهای خاکی، کوهستانی یا صعب‌العبور را در محیط مجازی بازسازی کرد.
هدف اصلی چنین دستگاه‌هایی این است که کاربر تنها به تماشای یک تصویر سه‌بعدی نپردازد، بلکه بتواند با محیط مجازی تعامل داشته باشد.
۵. شبیه‌ساز تیراندازی واقعیت مجازی
یکی از جذاب‌ترین تجهیزات VR برای مراکز تفریحی، شبیه‌ساز تیراندازی واقعیت مجازی است.
در این نوع شبیه‌ساز، کاربر یک تفنگ یا کنترلر مخصوص را در اختیار می‌گیرد و از طریق هدست واقعیت مجازی وارد محیط بازی می‌شود. هدف، ایجاد تجربه‌ای نزدیک به بازی‌های تیراندازی اول‌شخص است؛ با این تفاوت که کاربر به جای استفاده صرف از موس و کیبورد، از یک تجهیزات فیزیکی شبیه سلاح برای تعامل با محیط استفاده می‌کند.
این نوع دستگاه به‌خصوص برای نوجوانان و علاقه‌مندان به بازی‌های اکشن و تیراندازی جذابیت زیادی دارد.
برخی نمونه‌های موجود در بازار ایران دارای سازه فلزی، محل قرارگیری سیستم کامپیوتری، سنسورها، کنترلر و نمایشگر هستند. برای مثال، یکی از مدل‌های شبیه‌ساز تیراندازی داخلی، از تفنگ فلزی، هدست HTC Vive، کامپیوتر گیمینگ و نمایشگر ۳۲ یا ۴۳ اینچی استفاده می‌کند.
شبیه‌ساز مسلسل و تیراندازی گروهی
نوع دیگری از تجهیزات تیراندازی VR، شبیه‌ساز مسلسل یا اصطلاحاً Gatling Simulator است.
در این دستگاه، کاربر با یک سازه شبیه مسلسل وارد بازی می‌شود و می‌تواند با چرخاندن و هدف‌گیری، دشمنان مجازی را هدف قرار دهد. برخی تولیدکنندگان ایرانی برای این نوع دستگاه حتی محتوای اختصاصی طراحی کرده‌اند.
برای نمونه، آی تی سنتر در سبد تجهیزات خود محصولی با عنوان شبیه‌ساز مسلسل گتلینگ معرفی کرده است که برای بازی‌های تیراندازی اول‌شخص طراحی شده و امکان بازی یک یا دو نفره را نیز فراهم می‌کند.
مزیت چنین تجهیزاتی این است که تجربه بازی از حالت «تماشای صفحه» خارج می‌شود و کاربر باید با حرکت دادن تجهیزات فیزیکی، هدف‌گیری و شلیک را انجام دهد.
۶. سینما و استیج واقعیت مجازی
تمام تجهیزات VR الزاماً شبیه‌ساز یک وسیله خاص نیستند. VR Zone یا استیج واقعیت مجازی یکی از نمونه‌های دیگر است.
در این نوع سیستم، کاربر در یک فضای مشخص قرار می‌گیرد و با استفاده از هدست و کنترلر می‌تواند وارد بازی‌ها و محیط‌های مختلف شود.
برخی تجهیزات حرفه‌ای VR Zone امکان اجرای تعداد زیادی محتوای مختلف را دارند و می‌توانند برای مراکز تفریحی و گیم‌سنترها مورد استفاده قرار گیرند.
چرا شبیه‌سازهای VR برای شهربازی‌ها جذاب هستند؟
یکی از مهم‌ترین مزایای شبیه‌سازهای واقعیت مجازی، قابلیت ارائه تجربه‌های متنوع با یک پلتفرم سخت‌افزاری است.
یک دستگاه می‌تواند با تغییر نرم‌افزار و محتوا، تجربه‌های مختلفی را در اختیار کاربران قرار دهد. به همین دلیل سرمایه‌گذار می‌تواند علاوه بر طراحی ظاهری دستگاه، روی تنوع محتوای قابل اجرا نیز تمرکز کند.
از طرف دیگر، تجربه VR معمولاً تعاملی‌تر از بسیاری از بازی‌های سنتی است. کاربر فقط دکمه‌ای را فشار نمی‌دهد؛ بلکه ممکن است مجبور شود سر خود را حرکت دهد، هدف‌گیری کند، فرمان را بچرخاند یا بدن خود را با محیط هماهنگ کند.
به همین دلیل شبیه‌سازهای واقعیت مجازی در سال‌های اخیر به یکی از گزینه‌های جذاب برای تجهیز گیم‌سنترها، مراکز تجاری، شهربازی‌ها و مجموعه‌های سرگرمی تبدیل شده‌اند. شرکت‌هایی مانند بازینو نیز محصولات مختلفی از جمله شبیه‌ساز رانندگی، استیج VR، صندلی VR، شبیه‌ساز تیراندازی و شبیه‌ساز اسب‌سواری ارائه کرده‌اند.
هنگام خرید شبیه‌ساز واقعیت مجازی به چه نکاتی توجه کنیم؟
خرید یک دستگاه VR تنها به انتخاب یک هدست یا ظاهر دستگاه محدود نمی‌شود. کیفیت ساخت سازه، نوع موتور و سیستم حرکتی، هماهنگی نرم‌افزار و سخت‌افزار، کیفیت هدست، سیستم صوتی، کامپیوتر مورد استفاده، امکان دریافت محتوای جدید و خدمات پس از فروش از عوامل مهم هستند.
همچنین باید مشخص شود دستگاه قرار است در چه محیطی استفاده شود. دستگاهی که برای یک گیم‌سنتر کوچک طراحی می‌شود ممکن است با دستگاه مناسب یک شهربازی بزرگ تفاوت زیادی داشته باشد.
فضای مورد نیاز، مصرف برق، تعداد کاربران، ظرفیت استفاده روزانه و امکان تعمیر و تأمین قطعات نیز باید پیش از خرید بررسی شوند.
معرفی شرکت آی تی سنتر؛ تولیدکننده تجهیزات شبیه‌ساز واقعیت مجازی
در میان مجموعه‌های فعال در حوزه تجهیزات واقعیت مجازی در ایران، شرکت آی تی سنتر (IT Center) نیز با تمرکز بر طراحی و تولید تجهیزات شبیه‌ساز واقعیت مجازی شناخته می‌شود.
بر اساس معرفی این مجموعه، آی تی سنتر در زمینه طراحی، تولید و عرضه تجهیزات و شبیه‌سازهای واقعیت مجازی فعالیت دارد و خود را به عنوان یکی از مجموعه‌های فعال در حوزه تجهیزات VR در ایران معرفی کرده است.
تمرکز بر تولید داخلی تجهیزات شبیه‌ساز می‌تواند برای بازار ایران اهمیت زیادی داشته باشد؛ زیرا در کنار قیمت تمام‌شده، موضوعاتی مانند امکان سفارشی‌سازی سازه، خدمات فنی، تأمین قطعات و پشتیبانی نیز برای خریداران اهمیت دارند.
مجموعه‌هایی مانند آی تی سنتر با فعالیت در زمینه تجهیزات VR می‌توانند به کسب‌وکارهایی که قصد راه‌اندازی شهربازی واقعیت مجازی، گیم‌سنتر، مرکز سرگرمی یا غرفه VR دارند، در انتخاب و تهیه تجهیزات مناسب کمک کنند.
در واقع، آینده بازار واقعیت مجازی در ایران فقط به فروش هدست‌های VR محدود نمی‌شود. توسعه شبیه‌سازهای حرکتی، دستگاه‌های تعاملی، شبیه‌سازهای تیراندازی، رانندگی، پرواز و سایر تجهیزات تخصصی می‌تواند بخش مهمی از صنعت سرگرمی دیجیتال کشور را شکل دهد.
جمع‌بندی
شبیه‌سازهای واقعیت مجازی ترکیبی از نرم‌افزار، سخت‌افزار، سنسورها و تجهیزات فیزیکی هستند که تلاش می‌کنند تجربه‌ای نزدیک به حضور در یک محیط واقعی را برای کاربر ایجاد کنند.
از شبیه‌ساز رانندگی و پرواز گرفته تا ترن هوایی، موتورسواری، آفرود و شبیه‌ساز تیراندازی واقعیت مجازی، تنوع این تجهیزات روزبه‌روز بیشتر شده است.
در ایران نیز شرکت‌ها و مجموعه‌های مختلفی در زمینه طراحی و تولید تجهیزات VR فعالیت می‌کنند و محصولاتی متناسب با نیاز شهربازی‌ها، گیم‌سنترها و مراکز تفریحی ارائه می‌دهند. در این میان، آی تی سنتر نیز به عنوان مجموعه‌ای فعال در طراحی و تولید تجهیزات و شبیه‌سازهای واقعیت مجازی، یکی از نام‌هایی است که در بازار تجهیزات VR ایران مورد توجه قرار گرفته است.
با گسترش مراکز تفریحی مدرن و افزایش علاقه کاربران به تجربه‌های تعاملی، می‌توان انتظار داشت بازار تجهیزات واقعیت مجازی و شبیه‌سازهای VR در ایران در سال‌های آینده نیز توسعه پیدا کند.
