به گزارش خبرگزاری مجله آرونو، حساسیت پوستی عبارت است از واکنش نامناسب و بیش از حد پوست به عوامل خارجی مانند مواد شیمیایی، قارچها، باکتریها، آفتکشها، نور خورشید، و حتی برخی مواد طبیعی مانند گرده گل و حیوانات خانگی. واکنشهای پوستی معمولاً شامل خارش، قرمزی، تورم، خشکی، ترشح، پوست خشک و تر، و حتی تشدید آسم و عوارض دیگر میشود.
حساسیت پوستی به هر ناحیه از پوست تحریکشده یا متورم در بدن افراد گفته میشود. بثورات اغلب خارشدار و دردناکاند و میتوانند در رنگهای مختلف روی پوست ظاهر شوند. به زبانی دیگر راش یا حساسیت پوستی را میتوان بهعنوان یک ازدیاد حساسیت گسترده در ضایعات پوستی تعریف کرد و این یک اصطلاح پزشکی بسیار گسترده است.
بثورات پوستی میتواند قرمز، ملتهب، برآمده و همچنین خشک، خارشدار یا دردناک باشد. علت اصلی درماتیت است و مربوط به زمانی است که پوست شما به مواد حساسیتزا یا محرک واکنش نشان میدهد. باکتریها، ویروسها، آلرژنها و شرایطی از جمله اگزما، کهیر و پسوریازیس میتوانند منشأ بثورات پوستی باشند.
حساسیتها و عارضههای پوستی انواع و اقسام مختلفی دارند که ریشه بعضی از آنها مشکلات داخلی بدن است و بعضی دیگر به خاطر عادتهای غلط زندگی به وجود میآیند، عارضههای پوستی اغلب با سوزش و خارش همراه است، عوامل متعددی وجود دارد که در نتیجه آنها تمام یا بخشی از بدن درگیر عارضههای پوستی میشود که در نتیجه آن باعث ایجاد تورم، خارش، التهاب و سوزش در تمام پوست بدن یا بخشهای مختلفی از آن خواهد شد.
در واقع حساسیت پوستی یکی دیگر از انواع آلرژی است که بسیاری از افراد به آن دچار میشوند، پزشکان متخصص پوست بر این باورند که استفاده از جواهرات و زیورآلات فلزی و عطر میتواند عامل به وجود آمدن حساسیتهای پوستی شوند، یعنی هنگامیکه بدن با یک مادهی آلرژیزا تماس پیدا میکند التهابات پوستی رخ میدهد که به آن درماتیت تماسی گفته میشود، بیماران مبتلا به درماتیت تماسی، ممکن است خارش خفیفی در کل بدن خود و یا در ناحیهی محدودی احساس کنند، اگر خارش در ناحیه دست یا پا، با شدت بیشتری احساس شود ممکن است فرد از انجام فعالیتهای روزانه خود نیز باز بماند.
پوستی که قرمز شده است و دائم خارش دارد میتواند بسیار حساس و دردناک بوده و باعث خجالت شود، در بسیاری از موارد، علت حساسیت پوستی بهراحتی قابلتشخیص نیست و باید بیمار به پزشک متخصص آلرژی مراجعه کند تا پزشک بتواند بر اساس علائم بیمار، علت حساسیت را تشخیص دهد.
علل بروز انواع آلرژیها و حساسیتهای پوستی
محمود توسلی فوق تخصص آسم و آلرژی و ایمنی شناسی بالینی با اشاره بروز انواع آلرژیها و حساسیتهای پوستی در بین افراد به خبرنگار مجله آرونو میگوید: آلرژیهای پوستی میتواند به صورت اگزما و خشکی پوست باشد که منتشر شود و یا به صورت موضعی باشد، موارد موضعی میتواند آلرژیهای تماسی باشد که با بدلیجات حاوی نیکل یا مواد آرایشی و یا مواد شوینده ایجاد میشود که میتواند در یک موضع خاص باعث آلرژی یا ایجاد اگزما باشد که تستهای تشخیصی خاصی دارد که میتوان مشخص کرد و به بیمار لیستی را داد که از خوردن این نوع مواد پرهیز کند و این موارد برای آلرژیهای تماسی است.
وی میافزاید: در مورد آلرژیها اگزمای منتشر یکی از علتهای آن خشکی پوست است که خود آن میتواند باعث بروز ایجاد اگزمای پوستی شود و آبرسانها و دوش گرفتن میتواند باعث که کمتر از مواد شوینده استفاده شود، البته آلرژهای غذایی هم میتواند باعث بروز اگزمای پوستی شود که با تستهای آزمایشگاهی که داریم میتوانیم مشخص کنیم و با پرهیز بتوانیم آن اگزما را کنترل کنیم.
فوق تخصص آسم و آلرژی تصریح میکند: یکی از موارد دیگر در زمینه حساسیتهای پوستی بحث کهیر زدن پوست برخی از افراد است به خصوص کهیر حاد میتواند علت آلرژیهای مزمن غذایی باشد و کهیرهای مزمن معمولاً کمتر آلرژیهای غذایی باعث بروز آن میشود و علل دیگری دارد، مواد غذایی که باعث ایجاد آلرژیهای پوستی میشود با توجه به سن افراد متفاوت است در بین شیرخواران خوردن شیر و لبنیات باعث آلرژیهای غذایی میشود و گوشت، سویا، تخم مرغ، گندم و مغزیجات و آجیلها هم در کودکان باعث بروز آلرژیهای پوستی میشود و در بین بزرگسالان هم مصرف تعدادی از میوهها و ادویه جات میتواند باعث بروز آلرژیهای پوستی و اگزما شود.
وی در خصوص بروز شوکهای آنافیلاکسی در بین عدهای از افراد خاطرنشان میکند: نکته مهم دیگر اینکه شوکهای آنا فیلاکسی و حساسیت پوستی در اثر تماس استفاده از مواد حساسیت زا و آلرژی زا و تحریک کننده به افراد دست میدهد، در واقع یکی از مهمترین بحثها در زمینه ایجاد آلرژیهای پوستی در بین افراد بحث شوک آن فلاکسی و حساسیت پوستی است و وقتی که فردی آلرژی دارد اگر در معرض مواد غذایی و داروهای حساسیت زا قرار میگیرد باعث بروز علائمی میشود که میتواند شوک باشد و در تعریف شوک یعنی اینکه اگر فرد بعد از مصرف کردن مادهای مانند غذا و دارو دچار علائم پوستی مانند کهیر، خارش در بدن و ورم لبها شود که این موارد با تنگی نفس و سرفه یا با دل درد و دل پیچه، استفراغ، کهیر و خارش بدن، بی اختیاری ادرار، سرگیجه یا با افت فشار خون همراه شود و اگر در فردی دو نمونه از این علائم وجود داشته باشد شوک آنافیلاکسی و حساسیت پوستی است.
ماندگاری شوک آنافیلاکسی و حساسیت پوستی در بدن
توسلی عنوان میکند: باید به این موارد توجه شود و برای درمان این نوع بیماران باید به سرعت اقدام شود و به بیماران آموزش داده میشود که اولین درمان برای آنها تزریق آمپول اپی نفرین به صورت عضلانی است و ضرورت دارد بیماران به خصوص در زمان مسافرت این نوع آمپول را همراه داشته باشند و حتماً باید بیمار یک برگه راهنما در مسافرت داشته باشد تا به اورژانس میرود این برگه را به کادر درمانی ارائه دهد تا سریع درمان آنها انجام بگیرد و تزریق کورتنها، دگزاها و آمپولهای ضد حساسیت خط دوم درمان برای این نوع بیماران است و خط اول درمان همان تزریق آمپول اپی نفرین برای این گروه از بیماران است.
وی درباره ماندگاری شوک آنافیلاکسی و حساسیت پوستی در بدن این گروه از بیماران تصریح میکند: شوک آنافیلاکسی و حسایت پوستی تا آخر عمر در بدن این گروه از بیماران میماند و باید فرد همیشه ملاحظات را برای پیشگیری از ابتلاء به این نوع حساسیتهای پوستی را مدنظر داشته باشد و در بحث آلرژیهای دارویی احتمال دارد این نوع حساسیتها ۱۰ سال بعد از شروع شدن از بین بروند و در بحث آلرژیهای غذایی افراد میتوانند با حساسیت زدایی این موارد را از بین ببرند و راهکارهایی وجود دارد که افراد شوک آنا فیلاکسی و حساسیت زدایی را از بین ببرند، اما در کل این گروه از بیماران همیشه باید خود مراقبتی را در اولویت قرار داده و داروی اپی نفرین را برای تزریق همراه داشته باشد.
نحوه بروز آلرژی پوستی در بدن افراد
بهزاد شاکریان، فوق تخصص آلرژی و ایمنیشناسی بالینی درباره نحوه بروز آلرژی پوستی در بدن افراد به خبرنگار مجله آرونو میگوید: آلرژی میتواند ارگانهای و اعضای مختلف بدن را درگیر کند و پوست بدن انسان از جاهایی است که بروز آلرژی در آن بسیار شایع است و بیشتر از مابقی بدن درگیر میشود، این درگیری میتواند منحصر به پوست باشد یا اینکه جلوهای از یک آلرژی گستردهتر باشد و اعضای دیگر بدن را هم در گیر آلرژی کند و پوست بدن یکی از این اعضا درگیر بیماری باشد و آلرژیهای پوستی بیشتر در واکنشهای آلرژیک به داروها و غذاها اتفاق میافتد یا به طور ناشناخته ایجاد میشوند.
وی میافزاید: معمولاً در بین کودکان واکنشهای پوستی و آلرژی پوستی ذکر شده بیشتر علت ویروسی دارند، در بزرگسالان واکنش به غذاها، گزشها، واکنش به عفونتهای مختلف انگلی پوست مانند تماس با انگلهایی مثل گال باعث ایجاد آلرژیهای پوستی میشود، همچنین حساسیت به فلزات نیز باعث بروز آلرژی پوستی میشود، حساسیتهای پوستی میتوانند به شکل حاد و ناگهانی باشند و کهیر پوستی یک بیماری حاد پوستی است که به سرعت بدن را درگیر کرده و بعد از مدتی باقی ماندن روی پوست ضایعات دفع میشود.
فوق تخصص آلرژی و ایمنیشناسی بالینی تصریح میکند: ضایعات کهیر کاملاً برافروخته و با سوزش و خارش است و مشخصه این نوع ضایعات ظهور حاد و ناگهانی و جابجا شدن سریع آن است به گونهای که یک ضایعه کهیری سه یا چهار ساعت در یک محل پوست باقی میماند، برافروخته متورم و خارش دار شدید است و بعد چند ساعت پوست به حالت اولیه برگشته و خوب میشود، احتمال دارد جای دیگر پوست دوباره درگیر کهیر شود.
مواد شیمیایی عارضه پوستی را تشدید میکند
وی عنوان میکند: مواد طبیعی کمتر موجب آلرژی پوستی در بدن افراد میشوند گیاهان خانگی و گلهای آپارتمانی به نسبت گیاهان وحشی کمتر باعث ایجاد آلرژی پوستی میشود، بیشتر مواد شیمیایی این عارضه را تشدید میکند، سلولهای ایمنی که واسطهها و مواد شیمیایی را ترشح میکنند باعث تولید ضایعه میشوند و در آن محل ترشحهای خود را تخلیه میکنند در نتیجه ضایعه ظاهر میشود، بعد از آن به دلیل اینکه ضایعات کهیری به علت گشاد شدن عروق بیشتر ایجاد میشوند.
شاکریان در مورد اینکه اشعه خورشید هم باعث بروز حسایتهای پوستی میشود، بیان میکند: امروز استفاده از کرمهای ضدآفتاب به عنوان یک رویه بهداشتی توصیه میشود و اشعه خورشید هم طول موجهای مختلف را دارد که برای پوست بدن انسان مخرب است و اگر فردی از قبل زمینه آلرژی را داشته باشد تماس با اشعه خورشید بدون محافظت کننده و کرم ضد آفتاب و پوشش مناسب پوست بدن باعث تشدید آلرژیها و حساسیتهای پوستی شده و درمان را مشکل میکند.
وی در خصوص درمان حساسیتهای پوستی تاکید میکند: درمان حساسیتهای پوستی از قانون کلی تبعیت میکند و باید فرد از ماده حساسیت زا دور شود، تغییر شغل فرد و دوری از محیط کاری که فرد در معرض ماده حساسیت زا قرار دارد باعث میشود که بروز اگزما و حساسیت پوستی در بدن او کاهش پیدا کند، اگر دوری از ماده حساسیت زا و تغییر محیط کاری فرد امکان پذیر نیست، باید در این صورت فرد در مورد حساسیتهای پوستی مانند اگزما و کهیر باید درمان دارویی شود و در مور درمان کهیر از داروهای گروه آنتیهیستامین تجویز میشود و مدت درمان دارویی بیمار با توجه به نوع حساسیتهای پوستی کهیر و اگزما متفاوت است.
در حقیقت حساسیت پوستی زمانی رخ میدهد که پوست با ماده آلرژی زا که آلرژن نامیده میشود تماس پیدا کند. آلرژی پوستی در نقاط مختلف پوست میتواند ایجاد شود ما شایعترین قسمت بدن ناحیه پشت بازو و زانو میباشد. پوست قرمز، خشک، ناهموار و خارش دار میتواند تحریک کننده، دردناک و شرم آور باشد. بثورات ممکن است به دلایل زیادی ایجاد شود، از جمله قرار گرفتن در معرض گیاهان خاص (به عنوان مثال پیچک سمی)، واکنشهای آلرژیک به یک دارو یا یک غذا. بثورات همچنین میتواند ناشی از بیماریهایی مانند سرخک یا آبله مرغان باشد. اگزما و کهیر که هر دو مربوط به آلرژی هستند، دو مورد از رایجترین انواع بثورات پوستی هستند.
آلرژی پوستی هم یک بیماری که در آن سیستم ایمنی به شدت به یک آلرژن واکنش نشان میدهد، این واکنش میتواند باعث تحریک، بثورات، تورم یا کهیر شود، علت آلرژی به شرایط و عامل حساسیت زا بستگی دارد. حساسیت پوستی میتواند به دلایل مختلفی از جمله عوامل ارثی، محیطی و ضعف سیستم ایمنی ایجاد شود، در واقع آلرژی پوستی زمانی رخ میدهد که پوست تحریک میشود، زیرا سیستم ایمنی بدن به چیزی که معمولاً بی ضرر است واکنش نشان میدهد، این حالت واکنش آلرژیک نامیده میشود.
یک واکنش آلرژیک میتواند باعث بثورات، خارش، سوزش، قرمزی، برآمدگی، کهیر و تورم شود. بسیاری از آلرژنهای مختلف میتوانند باعث واکنش شوند. پوست تحریک شده میتواند ناشی از عوامل مختلفی مانند اختلالات سیستم ایمنی، داروها، عفونتها و موارد دیگر باشد. نکته مهم این است که یکی از مشکلات شایع این روزها، بروز حساسیتهای پوستی مختلف است که از خفیف تا شدید ایجاد و پوست صورت و بدن را تحت تأثیر قرار میدهد، درماتیت، اگزما، کهیر تنها بخشی از واکنشهای آلرژیک پوست هستند که هر کدام به مراقبتها و درمانهای خاصی احتیاج دارند.
