به گزارش خبرگزاری مجله آرونو، سلامت ریهها نقشی اساسی در کیفیت زندگی و تداوم فعالیتهای روزمره انسان دارد، اما این عضو حیاتی بیش از بسیاری از اندامهای دیگر در معرض آسیبهای محیطی و رفتاری قرار گرفته است. آلودگی هوا، مصرف دخانیات، تماس با مواد شیمیایی و برخی عوامل شغلی از جمله مهمترین تهدیدهایی هستند که میتوانند عملکرد طبیعی دستگاه تنفسی را تحت تأثیر قرار دهند و زمینه بروز بیماریهای مزمن را فراهم کنند.
در سالهای اخیر، افزایش شیوع بیماریهای تنفسی توجه بیشتری را به موضوع پیشگیری و کنترل عوامل خطر جلب کرده است. متخصصان معتقدند بخش مهمی از این بیماریها نهتنها قابل درمان، بلکه تا حد زیادی قابل پیشگیری هستند و اصلاح بعضی رفتارهای روزمره میتواند خطر ابتلا به آنها را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
در این میان، دخانیات همچنان بهعنوان مهمترین عامل آسیبرسان به دستگاه تنفسی شناخته میشود. آثار مخرب مصرف سیگار و سایر فراوردههای دخانی تنها به یک بیماری محدود نمیشود و میتواند در بروز یا تشدید طیف وسیعی از مشکلات ریوی نقش داشته باشد و در کنار آن، رویارویی مداوم با گردوغبار، بخارات شیمیایی و آلایندههای محیط کار نیز از عواملی است که سلامت ریهها را تهدید میکند.
شناخت این عوامل و توجه به راهکارهای پیشگیرانه، گامی مهم در حفظ سلامت دستگاه تنفسی بهشمار میرود و افزایش آگاهی عمومی درباره خطرات پنهان و اصلاح سبک زندگی، میتواند نقش مؤثری در کاهش بار بیماریهای تنفسی و ارتقای سلامت جامعه ایفا کند.
مهمترین و جدیترین عامل تهدیدکننده سلامت ریه، مصرف دخانیات است / هیچ عامل شناختهشدهای به اندازه سیگار نمیتواند به راههای هوایی و بافت ریه آسیب وارد کند
سید امیر دادخواهی، فوق تخصص بیماریهای ریه در گفتوگو با خبرنگار مجله آرونو با بیان اینکه نوع درمان بیماریهای تنفسی از جمله آسم بر اساس شدت علائم و وضعیت بیمار تعیین میشود، اظهار کرد: کنار درمان دارویی، رعایت توصیههای پیشگیرانه و حذف عوامل خطر نقش بسیار مهمی در کنترل بیماری و کاهش عوارض دارد.
وی با بیان اینکه در خصوص عوامل خطر، مهمترین و جدیترین عامل تهدیدکننده سلامت ریه، مصرف دخانیات است، افزود: چه در آسم و چه در بیماری مزمن انسدادی ریه، سیگار و سایر انواع دخانیات مهمترین عامل آسیبرسان محسوب میشوند و تجربه بالینی نشان میدهد در بسیاری از بیماران، حتی اگر عوامل شغلی یا محیطی نیز وجود داشته باشند، مصرف سیگار همچنان نقش اصلی را در ایجاد یا تشدید بیماری ایفا میکند.
فوق تخصص بیماریهای ریه با بیان اینکه هیچ عامل شناختهشدهای به اندازه سیگار نمیتواند به راههای هوایی و بافت ریه آسیب وارد کند، تصریح کرد: به همین دلیل در هر مراجعه پزشکی باید بر ترک دخانیات تأکید شود و بیماران برای قطع مصرف آن تشویق شوند و علاوه بر دخانیات، برخی مشاغل نیز میتوانند خطر ابتلا به بیماریهای تنفسی را افزایش دهند.
چه افرادی بیشتر در معرض ابتلا به بیماریهایی تنفسی قرار دارند؟ / آسیبهای جدی روی با ترکیب شویندهها
دادخواهی با بیان اینکه افرادی که در معرض گردوغبار، مواد شیمیایی، دود و آلایندههای شغلی قرار دارند، بیش از دیگران در معرض خطر هستند، ادامه داد: کارگران صنایع چوب، افرادی که با رنگها و حلالهای شیمیایی کار میکنند، کارکنان برخی صنایع تولیدی، قالیبافان و شاغلان صنعت نساجی ممکن است بیشتر دچار مشکلات تنفسی شوند.
وی با بیان اینکه تماس مداوم با ذرات معلق، گردوغبار و بخارات شیمیایی میتواند زمینه بروز آسم یا سایر بیماریهای مزمن ریوی را فراهم کند، گفت: در مناطق روستایی و عشایری نیز برخی فعالیتهای سنتی در گذشته با افزایش مشکلات تنفسی همراه بوده است و بهعنوان مثال، استفاده طولانیمدت از سوختهای جامد همچون چوب و زغال برای پختوپز بهویژه در فضاهای بسته، میتوانست موجب آسیب به راههای هوایی شود.
فوق تخصص بیماریهای ریه با بیان اینکه با گسترش استفاده از گاز شهری، این مشکل تا حدی کاهش یافته است، اما همچنان در برخی افراد مستعد میتواند در ایجاد بیماریهای تنفسی نقش داشته باشد، اضافه کرد: یکی دیگر از عوامل مهم، استفاده نادرست از مواد شوینده است و ترکیب برخی شویندهها با یکدیگر بهویژه مواد حاوی وایتکس، میتواند موجب آزاد شدن گاز کلر شود که استنشاق این گاز ممکن است آسیبهای حاد تنفسی، التهاب راههای هوایی، برونشیت و تحریک شدید سیستم تنفسی ایجاد کند.
حفظ سلامت دستگاه تنفسی، بیش از هر چیز به میزان توجه افراد به عوامل خطر و رعایت اصول پیشگیری وابسته است. بسیاری از آسیبهایی که به ریهها وارد میشود، بهتدریج و در طول سالها شکل میگیرد و در بسیاری از موارد، با پرهیز از رفتارهای پرخطر و رعایت نکات ایمنی قابل پیشگیری است.
پرهیز از مصرف دخانیات، استفاده از تجهیزات حفاظتی در محیطهای کاری، کاهش تماس با آلایندهها و رعایت اصول ایمنی در استفاده از مواد شوینده و شیمیایی، از جمله اقداماتی است که میتواند به حفظ سلامت ریهها کمک کند، همچنین توجه به علائم تنفسی و مراجعه بهموقع برای بررسیهای تخصصی، نقش مهمی در تشخیص زودهنگام بیماریها دارد.
پیشگیری همواره مؤثرتر و کمهزینهتر از درمان است و توجه به سلامت ریهها باید به بخشی از سبک زندگی سالم تبدیل شود، زیرا تنفس سالم، زیربنای سلامت عمومی و یکی از مهمترین مؤلفههای کیفیت زندگی بهشمار میرود.
ریهها اندامهایی هستند که بیوقفه برای ادامه حیات فعالیت میکنند و محافظت از آنها نیازمند انتخابهای آگاهانه و دوری از عواملی است که میتوانند این سرمایه ارزشمند را با آسیبهای جبرانناپذیر روبهرو کنند.
