به گزارش خبرگزاری مجله آرونو، گرفتگی بینی، احساس فشار در صورت و کاهش حس بویایی از جمله نشانه‌هایی هستند که بسیاری از افراد در فصل سرما یا هنگام ابتلا به بیماری‌های تنفسی تجربه می‌کنند. گاهی این علائم پس از چند روز برطرف می‌شوند، اما در بعضی موارد ادامه پیدا می‌کنند و پرسش‌هایی درباره علت و ماهیت بیماری به وجود می‌آورند. یکی از مشکلاتی که در چنین شرایطی مطرح می‌شود، التهاب سینوس‌ها یا همان سینوزیت است.
سینوس‌ها حفره‌هایی در اطراف بینی و صورت هستند که با وجود ظاهر ساده و فضای خالی خود، نقش مهمی در سلامت دستگاه تنفسی دارند. عملکرد طبیعی آن‌ها به جریان مناسب ترشحات و باز بودن مسیرهای ارتباطی با بینی وابسته است، بنابراین هر عاملی که این مسیرها را مسدود کند، می‌تواند نظم طبیعی تخلیه ترشحات را بر هم بزند و زمینه بروز التهاب را فراهم کند.
سرماخوردگی و حساسیت‌های فصلی از جمله عواملی هستند که ممکن است با ایجاد التهاب در مخاط بینی، عملکرد طبیعی سینوس‌ها را مختل کنند. با این حال، هر گرفتگی بینی یا طولانی شدن علائم تنفسی را نمی‌توان به یک نوع عفونت نسبت داد. شباهت نشانه‌های سرماخوردگی، آلرژی، کووید و سینوزیت، تشخیص را به موضوعی نیازمند توجه به جزئیات و روند بیماری تبدیل می‌کند.
مدت زمان بروز علائم، شدت آن‌ها و چگونگی تغییر وضعیت بیمار در طول روزها و هفته‌ها، اطلاعات مهمی برای شناخت نوع مشکل در اختیار قرار می‌دهد. توجه به تفاوت میان دوره‌های کوتاه‌مدت و التهاب‌های طولانی یا تکرارشونده، می‌تواند از برداشت‌های نادرست درباره بیماری جلوگیری کند و مسیر پیگیری و درمان مناسب را روشن‌تر سازد.
هر گرفتگی بینی سینوزیت نیست؛ مرز میان سرماخوردگی، آلرژی و التهاب سینوس‌ها کجاست؟
نظام‌الدین برجیس، متخصص گوش، حلق و بینی و جراحی سر و گردن در گفت‌وگو با خبرنگار مجله آرونو با بیان اینکه سینوس‌ها حفره‌هایی حاوی هوا هستند که در نواحی پیشانی، گونه‌ها و اطراف بینی قرار دارند، اظهار کرد: هر یک از این حفره‌ها از طریق مجرایی جداگانه به داخل بینی تخلیه می‌شوند. سینوس‌ها به‌طور طبیعی ترشحاتی تولید می‌کنند که به مرطوب نگه‌داشتن بینی و پاک‌سازی آن از باکتری‌ها، ویروس‌ها، عوامل حساسیت‌زا و سایر عوامل بیماری‌زا کمک می‌کند.
وی با بیان اینکه این ترشحات در شرایط عادی جریان طبیعی دارند و هیچ‌گونه علامتی ایجاد نمی‌کنند، افزود: در صورت بروز سرماخوردگی یا التهاب، ممکن است مسیر تخلیه آن‌ها بسته شود و مشکلاتی به وجود آید و بسیاری از موارد سینوزیت به دنبال سرماخوردگی معمولی ایجاد می‌شوند و در جریان سرماخوردگی، مخاط پوشاننده بینی و سینوس‌ها ملتهب می‌شود و مجاری تخلیه ترشحات را مسدود می‌کند.
متخصص گوش، حلق و بینی با بیان اینکه در نتیجه، ترشحات در سینوس‌ها تجمع پیدا می‌کنند و زمینه برای ادامه التهاب یا بروز عفونت فراهم می‌شود، تصریح کرد: عوامل ویروسی، باکتریایی، قارچی و حساسیت‌های آلرژیک می‌توانند در ایجاد یا تداوم این مشکل نقش داشته باشند.
سینوزیت چقدر طول می‌کشد و سینوزیت مزمن به چه معناست؟
برجیس ادامه داد: در بسیاری از موارد، بیماری با یک عفونت ویروسی یا التهاب ناشی از حساسیت آغاز می‌شود و گاهی در ادامه، عفونت باکتریایی نیز به آن اضافه می‌شود، بنابراین هر سرماخوردگی یا گرفتگی بینی به معنای ابتلا به سینوزیت باکتریایی نیست و سینوزیت بر اساس مدت زمان تداوم علائم به انواع مختلفی تقسیم می‌شود.
وی گفت: سینوزیت حاد طی چند روز تا حدود یک یا دو هفته بروز می‌کند و می‌تواند با درد و فشار در ناحیه صورت، گرفتگی بینی و کاهش حس بویایی همراه باشد. سینوزیت مزمن به وضعیتی گفته می‌شود که علائم آن بیش از ۱۲ هفته ادامه پیدا کند. نوع دیگری نیز با عنوان سینوزیت حاد راجعه شناخته می‌شود که در آن فرد طی یک سال چهار بار یا بیشتر دچار دوره‌های جداگانه سینوزیت حاد می‌شود و میان این دوره‌ها بهبود پیدا می‌کند.
متخصص گوش، حلق و بینی با بیان اینکه تشخیص تفاوت میان سرماخوردگی، سینوزیت، کووید و آلرژی همیشه آسان نیست، زیرا برخی از علائم آن‌ها با یکدیگر شباهت دارند، اضافه کرد: با این حال، مدت زمان بیماری و روند تغییر علائم می‌تواند در تشخیص اولیه راهگشا باشد.
سینوس‌ها بخشی از ساختار طبیعی دستگاه تنفسی هستند که عملکرد صحیح آن‌ها به باز بودن مجاری تخلیه و جریان منظم ترشحات وابسته است. هنگامی که التهاب ناشی از عفونت یا حساسیت این مسیرها را تحت تأثیر قرار می‌دهد، تجمع ترشحات و تداوم علائم می‌تواند به مشکلی آزاردهنده تبدیل شود؛ مشکلی که شناخت سازوکار آن، نخستین قدم برای رویارویی درست با بیماری است.
یکی از نکات مهم در بررسی مشکلات سینوسی، پرهیز از یکسان دانستن همه موارد گرفتگی بینی و ترشحات است. منشأ ویروسی، باکتریایی یا آلرژیک می‌تواند در بروز علائم نقش داشته باشد و صرف مشاهده نشانه‌هایی همچون فشار صورت یا کاهش بویایی، برای تعیین علت بیماری کافی نیست. به همین دلیل، روند تغییر علائم و مدت ماندگاری آن‌ها باید در ارزیابی وضعیت فرد مورد توجه قرار گیرد.
از سوی دیگر، تفاوت میان سینوزیت حاد، مزمن و موارد عودکننده نشان می‌دهد که این بیماری در همه افراد الگوی یکسانی ندارد. بعضی دوره‌های بیماری در مدت کوتاهی برطرف می‌شوند، در حالی که تداوم طولانی علائم یا تکرار چندباره آن‌ها در طول سال می‌تواند ضرورت بررسی دقیق‌تر را مطرح کند. شناخت این تفاوت‌ها به افراد کمک می‌کند نشانه‌های خود را با دقت بیشتری دنبال کنند.
توجه به سلامت سینوس‌ها تنها به درمان گرفتگی بینی محدود نمی‌شود، بلکه شناخت علت التهاب و تشخیص درست نوع بیماری را نیز در بر می‌گیرد. آگاهی از نشانه‌ها، توجه به مدت و روند بیماری و پرهیز از خودتشخیصی، می‌تواند به انتخاب مسیر مناسب مراقبت و جلوگیری از سردرگمی میان بیماری‌های مشابه کمک کند.
