به گزارش خبرگزاری مجله آرونو، با فرارسیدن فصل سرد، افزایش گردش ویروس‌های تنفسی و گسترش بیماری‌های واگیردار، سلامت عمومی بیش از گذشته در معرض توجه قرار می‌گیرد. در این میان، آنفلوانزا به‌دلیل سرعت انتقال، شروع ناگهانی علائم و احتمال بروز عوارض جدی، یکی از بیماری‌هایی است که شناخت ویژگی‌های آن اهمیت زیادی دارد. ابتلا به این بیماری می‌تواند فعالیت‌های روزمره را مختل کند و در برخی افراد به‌ویژه کسانی که آسیب‌پذیری بیشتری دارند، به مراقبت‌های پزشکی جدی‌تری نیاز پیدا کند.
آنفلوانزا گاهی با تغییر ناگهانی در وضعیت جسمانی آغاز می‌شود؛ به‌گونه‌ای که فرد در مدت کوتاهی با تب، سردرد، بدن‌درد و احساس شدید خستگی روبه‌رو می‌شود. این الگوی بروز علائم، در کنار شدت دردهای عضلانی و ضعف عمومی، می‌تواند آن را از بسیاری از موارد سرماخوردگی معمولی متمایز کند. با این حال، شباهت نشانه‌های بیماری‌های تنفسی به یکدیگر موجب می‌شود تشخیص دقیق تنها بر اساس علائم ظاهری همیشه امکان‌پذیر نباشد.
کودکان از جمله گروه‌هایی هستند که توجه به سلامت آن‌ها در دوره افزایش بیماری‌های تنفسی ضرورت بیشتری دارد. ابتلا به عفونت‌های ویروسی می‌تواند بر وضعیت عمومی، فعالیت روزانه و روند طبیعی زندگی آن‌ها تأثیر بگذارد و در بعضی موارد، به مراقبت‌های ویژه‌تری نیاز داشته باشد، از این‌رو شناخت نشانه‌های بیماری، توجه به تغییرات وضعیت جسمانی کودک و آگاهی از زمان مناسب برای مراجعه به مراکز درمانی، از موضوعات مهم در مدیریت بیماری‌های فصلی به‌شمار می‌رود.
در کنار شناخت علائم، آگاهی از شیوه صحیح مراقبت و پرهیز از مصرف خودسرانه دارو نیز اهمیت دارد. آنفلوانزا یک بیماری ویروسی است و همه روش‌های درمانی برای تمام مبتلایان کاربرد یکسانی ندارند. تشخیص به‌موقع، رعایت توصیه‌های بهداشتی و استفاده از راهنمایی‌های پزشکی می‌تواند به کاهش خطر عوارض کمک کند و مانع آن شود که یک بیماری شایع فصلی، پیامدهای جدی‌تری برای سلامت افراد به همراه داشته باشد.
آنفلوانزا؛ از نخستین نشانه‌ها تا ضرورت مراقبت به‌موقع
پژمان عقدک، سخنگوی دانشگاه علوم‌پزشکی اصفهان در گفت‌وگو با خبرنگار مجله آرونو با بیان اینکه با آغاز فصل پاییز و زمستان و افزایش شیوع بیماری‌های تنفسی، توجه به آنفلوانزا و راه‌های پیشگیری از آن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، اظهار کرد: حدود یک‌سوم افراد شناسایی‌شده مبتلا به آنفلوانزا را کودکان تشکیل می‌دهند و این موضوع ضرورت توجه ویژه به سلامت کودکان و شناسایی به‌موقع علائم بیماری در این گروه سنی را نشان می‌دهد.
وی با بیان اینکه آنفلوانزا یک عفونت ویروسی حاد دستگاه تنفسی است که با شروع ناگهانی علائم همراه می‌شود، افزود: تب، سرفه، گلودرد، سردرد، بدن‌درد، درد عضلانی، ضعف و بی‌حالی از علائم شایع این بیماری هستند. آبریزش بینی نیز ممکن است در برخی افراد بروز کند، اما از علائم اصلی و برجسته بیماری نیست و سرفه ناشی از آنفلوانزا ممکن است حتی تا دو هفته یا بیشتر ادامه پیدا کند.
سخنگوی دانشگاه علوم‌پزشکی اصفهان تصریح کرد: یکی از ویژگی‌های مهم آنفلوآنزا، شروع به‌نسبت ناگهانی بیماری است. ممکن است فرد در مدت کوتاهی، برای مثال طی نیم ساعت تا یک ساعت، احساس کند حال عمومی‌اش به‌شدت تغییر کرده است و با تب، سردرد و بدن‌درد قابل‌توجهی روبه‌رو شود. تب بالا، دردهای عضلانی و سردرد در آنفلوانزا برجسته‌تر از بسیاری از موارد سرماخوردگی معمولی هستند، همچنین خستگی و بی‌حالی ممکن است شدید باشد و مدت بیشتری ادامه پیدا کند.
آنتی‌بیوتیک در برابر ویروس؛ چرا خوددرمانی آنفلوانزا راه‌حل نیست؟
عقدک با بیان اینکه سرفه ناشی از آنفلوانزا نیز بیشتر خشک است و می‌تواند آزاردهنده باشد، ادامه داد: شدت و نوع علائم در همه افراد یکسان نیست و بیماری‌های تنفسی مختلف می‌توانند نشانه‌های مشابهی ایجاد کنند، بنابراین فقط بر اساس علائم نمی‌توان آنفلوانزا را با اطمینان از سرماخوردگی، کووید و سایر عفونت‌های ویروسی تشخیص داد و در برخی موارد، پزشک برای تشخیص دقیق‌تر به آزمایش‌های تکمیلی نیاز دارد.
وی گفت: آنفلوانزا در مقایسه با بسیاری از سرماخوردگی‌های معمولی می‌تواند خطر بیشتری برای ایجاد بیماری شدید و عوارض جدی داشته باشد به‌ویژه در سالمندان، کودکان خردسال و افرادی که به بیماری‌های زمینه‌ای همچون بیماری‌های قلبی و ریوی یا دیابت مبتلا هستند. در صورت ابتلا به آنفلوانزا، استراحت کافی، مصرف مایعات به میزان مناسب و کنترل تب و درد از اقدامات مهم مراقبتی هستند.
سخنگوی دانشگاه علوم‌پزشکی اصفهان با بیان اینکه بسیاری از افراد سالم طی حدود یک هفته بهبود پیدا می‌کنند، هرچند ممکن است برخی علائم به‌ویژه سرفه و احساس خستگی، برای مدت بیشتری باقی بمانند، اضافه کرد: از آنجا که آنفلوانزا یک بیماری ویروسی است، آنتی‌بیوتیک‌ها تأثیری بر خود ویروس آنفلوآنزا ندارند و نباید خودسرانه برای درمان آن مصرف شوند. استفاده از داروهای ضدویروس نیز برای همه مبتلایان ضروری نیست. این داروها ممکن است برای افرادی که در گروه‌های پرخطر قرار دارند یا به بیماری شدید مبتلا شده‌اند، لازم باشند و تصمیم‌گیری درباره تجویز آن‌ها باید بر اساس ارزیابی پزشک باشد.
آنفلوانزا از جمله بیماری‌هایی است که نباید فقط به‌دلیل شیوع فصلی یا شباهت علائم آن به سرماخوردگی، کم‌اهمیت تلقی شود. شروع ناگهانی تب، بدن‌درد، سردرد و ضعف شدید می‌تواند نشانه ابتلا به این عفونت باشد، هرچند تشخیص قطعی به ارزیابی شرایط بیمار و در صورت لزوم، انجام آزمایش‌های تکمیلی نیاز دارد. توجه به این تفاوت‌ها، نخستین گام برای مدیریت صحیح بیماری و جلوگیری از تصمیم‌گیری‌های نادرست در زمینه درمان است.
در این میان، مراقبت از کودکان، سالمندان و افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای اهمیت ویژه‌ای دارد. شدت بیماری در این گروه‌ها ممکن است بیشتر باشد و احتمال بروز عوارض نیز ضرورت پیگیری دقیق‌تر وضعیت جسمانی را افزایش می‌دهد. توجه به علائم، ارزیابی تغییرات وضعیت عمومی و مراجعه به‌موقع به پزشک در صورت بروز نشانه‌های نگران‌کننده، می‌تواند در پیشگیری از وخامت بیماری نقش مؤثری داشته باشد.
از سوی دیگر، مصرف دارو باید بر اساس ماهیت بیماری و شرایط فرد انجام شود. آنتی‌بیوتیک‌ها برای مقابله با ویروس آنفلوانزا کاربرد ندارند و مصرف خودسرانه آن‌ها نه‌تنها کمکی به درمان بیماری نمی‌کند، بلکه می‌تواند مشکلات دیگری ایجاد کند. داروهای ضدویروس نیز در شرایط مشخص و با تشخیص پزشک تجویز می‌شوند، بنابراین پرهیز از خوددرمانی و دریافت راهنمایی تخصصی، بخش مهمی از مراقبت ایمن در دوران ابتلا به بیماری‌های تنفسی است.
کاهش پیامدهای آنفلوانزا به ترکیبی از آگاهی، پیشگیری و مراقبت مسئولانه وابسته است. شناخت نشانه‌های بیماری، رعایت اصول بهداشتی، توجه ویژه به گروه‌های آسیب‌پذیر و استفاده صحیح از خدمات درمانی می‌تواند به کنترل بهتر این عفونت کمک کند. در روزهایی که بیماری‌های تنفسی فرصت بیشتری برای گسترش پیدا می‌کنند، افزایش آگاهی خانواده‌ها و جدی گرفتن علائم اولیه، نقش اساسی در حفاظت از سلامت فردی و عمومی دارد.
