به گزارش خبرگزاری مجله آرونو، چاقی و بیماریهای کبدی در کودکان امروز به یکی از بزرگترین چالشهای سلامت جامعه تبدیل شده است و سبک زندگی مدرن، دسترسی آسان به خوراکیهای صنعتی و مصرف مداوم شیرینیها و نوشیدنیهای قندی باعث شده بسیاری از کودکان در سنین پایین با مشکلات وزن و کبد چرب مواجه شوند. این موضوع نه تنها سلامت جسمانی آنها را تهدید میکند، بلکه کیفیت زندگی و تواناییهای روزمره آنها را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
یکی از دلایل اصلی شیوع کبد چرب در کودکان، وجود فروکتوز بالا در محصولات شیرین صنعتی است. بسیاری از کیکها، بیسکویتها و نوشیدنیهای بستهبندی به جای شکر معمولی از شربت ذرت استفاده میکنند که میزان فروکتوز بالایی دارد و این قند سریعالجذب مستقیم وارد کبد میشود و اگر بیش از حد مصرف شود، به چربی تبدیل میشود و زمینه ابتلا به کبد چرب غیرالکلی را فراهم میکند.
مشکل تنها محدود به خوراکیهای صنعتی نیست و حتی آبمیوههای طبیعی نیز در صورت مصرف بیش از حد میتوانند فشار زیادی بر کبد وارد کنند و نبود فیبر در آبمیوه باعث میشود قند موجود به سرعت جذب و کبد مجبور شود بخش زیادی از آن را به چربی تبدیل کند و در مقابل، خوردن میوه کامل با فیبر طبیعی، جذب قند را کند و فشار کمتری به کبد وارد میکند، بنابراین راهکاری ساده و مؤثر برای محافظت از سلامت کودکان است.
تأثیر مستقیم چاقی و کبد چرب در کودکان بر کیفیت زندگی آنها / چرا مصرف زیاد کیک و بیسکوییت مجاز نیست؟
زهرا موحدینیا، پزشک و دستیار تخصصی پزشکی پیشگیری و اجتماعی دانشگاه تهران در گفتوگو با خبرنگار مجله آرونو با بیان اینکه چاقی و کبد چرب در کودکان، امروز یکی از مهمترین چالشهای سلامتی است و تأثیر مستقیمی بر کیفیت زندگی و سلامت بلندمدت آنها دارد، اظهار کرد: مصرف زیاد کیکهای صنعتی، شکلات، بیسکویت و نوشیدنیهای شیرین، نه تنها وزن کودک را افزایش میدهد، بلکه سلامت کبد او را نیز تهدید میکند.
وی با بیان اینکه در بسیاری از این محصولات به جای شکر معمولی از شربت ذرت با میزان بالای فروکتوز استفاده میشود، افزود: فروکتوز بهطور مستقیم وارد کبد میشود و در صورت مصرف زیاد، به چربی تبدیل و میتواند باعث ایجاد کبد چرب غیرالکلی حتی در کودکان شود.
افزایش گرید کبد چرب در بزرگسالان با مصرف بالای فروکتوز / خطر ابتلای کودکان به کبد چرب در پی مصرف آبمیوههای طبیعی به دلیل فقدان فیبر و فروکتوز بالا
پزشک و دستیار تخصصی پزشکی پیشگیری و اجتماعی دانشگاه تهران با بیان اینکه در بزرگسالان نیز مصرف بالای فروکتوز میتواند وضعیت کبد چرب را از گرید یک به گریدهای بالاتر تشدید کند، تصریح کرد: حتی آبمیوههای طبیعی که بسیاری از والدین تصور میکنند مصرف آنها بیخطر است، میتواند به دلیل میزان بالای فروکتوز و فقدان فیبر، فشار زیادی به کبد وارد و کودک را مستعد کبد چرب کند.
موحدینیا با بیان اینکه مصرف میوه کامل به جای آبمیوه، راهکار ساده و مؤثری برای کاهش این خطر است، زیرا فیبر موجود در میوه جذب قند را کند کرده و فشار کمتری به کبد وارد میکند، گفت: به طور کلی، مصرف خوراکیهای صنعتی و کیکها، چه خانگی و چه کارخانهای، بهتر است به حداقل برسند و جای خود را به خوراکیهای ساده و سالم بدهند.
نقش موثر سبک زندگی در چاقی کودکان / چه عواملی باعث چاقی در کودکان میشود و این وضعیت چه خاطراتی را به همراه دارد؟
وی اضافه کرد: علاوه بر تغذیه نامناسب، سبک زندگی نیز نقش مهمی در چاقی کودکان ایفا میکند و افزایش زمان استفاده از موبایل، تلویزیون و سایر صفحات نمایش، کاهش مدت خواب و اختلال در الگوی خواب، میتوانند خطر چاقی را در کودکان افزایش دهند.
پزشک و دستیار تخصصی پزشکی پیشگیری و اجتماعی دانشگاه تهران افزود: چاقی کودک با عوارضی همچون بیماریهای قلبی-عروقی، دیابت، فشار خون بالا و حتی برخی سرطانها همراه است و در مقابل، داشتن فعالیت بدنی کافی و حذف عوامل ضدسلامتی، نقش بسیار مهمی در پیشگیری و کنترل چاقی دارد و سلامت جسمی و روانی کودک را تقویت میکند.
مصرف خوراکیهای صنعتی را محدود و از میوههای کامل در تغذیه استفاده کنید / ضرورت ایجاد عادتهای سالم برای پیشگیری از چاقی و صیانت از سلامت کبد و عملکرد صحیح آن
موحدینیا با بیان اینکه والدین و مراقبان باید هوشیار باشند و مصرف خوراکیهای صنعتی را محدود کنند، کیک و خوراکیهای شیرین را به حداقل برسانند و میوه کامل و خوراکیهای خانگی را جایگزین کنند، خاطرنشان کرد: ایجاد عادتهای سالم مانند فعالیت بدنی منظم، کاهش زمان استفاده از صفحات نمایش و رعایت الگوی خواب مناسب، علاوه بر پیشگیری از چاقی، سلامت کبد و عملکرد صحیح آن را نیز تضمین میکند.
وی ادامه داد: توجه به این نکات ساده، اما مؤثر، میتواند کودکان را از آسیبهای ناشی از تغذیه نامناسب و سبک زندگی غلط دور نگه دارد و آنها را به سمت زندگی سالم و آیندهای پرانرژی هدایت کند.
علاوه بر تغذیه، سبک زندگی نقش مهمی در سلامت کودکان ایفا میکند و افزایش زمان استفاده از موبایل، تلویزیون و سایر صفحات نمایش، کاهش ساعت خواب و بیتحرکی میتواند خطر ابتلا به چاقی و مشکلات متابولیک را افزایش دهد. کودکی که تحرک کافی ندارد و زمان زیادی را در مقابل صفحه نمایش میگذراند، نه تنها وزن اضافه میکند، بلکه سیستم متابولیک او نیز تحت فشار قرار میگیرد.
چاقی در کودکان میتواند پیامدهای جدی سلامتی به همراه داشته باشد و در این شرایط، ایجاد عادتهای سالم و پایدار اهمیت زیادی دارد. فعالیت بدنی منظم، رعایت الگوی خواب مناسب و محدود کردن مصرف خوراکیهای صنعتی، راهکارهایی هستند که میتوانند علاوه بر کاهش وزن، سلامت کبد و سیستم ایمنی کودک را تقویت کنند.
والدین و مراقبان نقش کلیدی در ایجاد این عادتهای سالم دارند و جایگزین کردن خوراکیهای ناسالم و شیرین با میوه کامل و خوراکیهای خانگی، کاهش زمان استفاده از صفحات نمایش و تشویق به فعالیت بدنی، میتواند کودکان را از آسیبهای ناشی از تغذیه نامناسب و سبک زندگی غلط دور نگه دارد و مسیر آنها را به سمت زندگی سالم و آیندهای پرانرژی هدایت کند و رعایت این اصول ساده، اما مؤثر، سرمایهای ارزشمند برای سلامت نسل آینده است.
