به گزارش خبرگزاری مجله آرونو، در عصر حاضر، اطلاعات و رسانهها بخش جداییناپذیری از زندگی جوانان شده است و آنها روزانه با حجم بسیار زیادی از دادهها، اخبار، تصاویر و ویدئوهای مختلف مواجه میشوند. این فضا فرصتهای بینظیری برای یادگیری، ارتقای مهارتهای فردی و ایجاد ارتباطات جدید فراهم میکند، اما در عین حال میتواند خطراتی جدی هم به همراه داشته باشد و اطلاعات نادرست، شایعات و محتوای تحریف شده میتوانند روی تصمیمگیریها، باورها و رفتارهای جوانان تأثیر منفی بگذارند، از این رو آگاهی نسبت به رسانهها و توانایی تحلیل اطلاعات به یکی از ضروریترین مهارتهای نسل جوان تبدیل شده است.
سواد رسانهای، فراتر از توانایی استفاده از ابزارهای دیجیتال و شبکههای اجتماعی است و شامل توانایی تحلیل پیامها، ارزیابی منابع و درک اهداف پنهان محتواهای رسانهای میشود و جوانانی که با این مهارتها مجهز هستند، نه تنها میتوانند اطلاعات درست را از نادرست تشخیص دهند، بلکه قادر خواهند بود پیامهای تبلیغاتی و اخبار مغرضانه را نقد کنند و از آن برای تصمیمگیریهای آگاهانه در زندگی شخصی و اجتماعی خود بهره ببرند و این مهارت به آنها کمک میکند که به جای مصرفکننده منفعل، نقش فعال و تأثیرگذار در جامعه ایفا کنند.
نقش جوانان در جامعه محدود به مصرف محتوا نیست، بلکه آنها میتوانند تولیدکننده محتواهای آموزشی، فرهنگساز و الهامبخش باشند؛ هر پست، مقاله یا فعالیت رسانهای که هدفمند و مبتنی بر اطلاعات صحیح باشد، میتواند به ارتقای سطح آگاهی جمعی و شکلگیری فرهنگ مسئولیتپذیری کمک کند و این مشارکت فعال، علاوه بر تأثیر مثبت بر جامعه، اعتماد به نفس و مهارتهای اجتماعی جوانان را نیز تقویت میکند و آنها را آماده روبهرو شدن با چالشهای بزرگ آینده میسازد.
آگاهی رسانهای باعث تقویت تفکر انتقادی و توانایی تصمیمگیری هوشمندانه در جوانان میشود و وقتی یک نسل قادر باشد مسائل و اخبار مختلف را با دقت تحلیل کند، کمتر تحت تأثیر تبلیغات فریبنده، شایعات و اطلاعات نادرست قرار میگیرد. این توانایی نه تنها به رشد فردی جوانان کمک میکند، بلکه میتواند نقش مؤثری در سلامت اطلاعاتی و پایداری اجتماعی جامعه ایفا کند و زمینهساز ایجاد نسلی مسئول و باانگیزه باشد.
جوانان آگاه؛ پیشرو در ارتقای فرهنگ و ارزشهای اجتماعی / چرا تجهیز جوانان به سواد رسانهای و آگاهیهای اجتماعی مهم است؟
سمیه طاهری، روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه جوانان به عنوان ستون اصلی انرژی و نوآوری در هر جامعهای، نقش مهمی در شکلدهی آینده دارند، به خبرنگار مجله آرونو میگوید: وقتی جوانان خود را با سواد رسانهای و آگاهیهای اجتماعی مجهز کنند، میتوانند نه تنها از اطلاعات نادرست دور بمانند، بلکه خود به تولید محتوا و فرهنگسازی صحیح در جامعه کمک کنند و این آگاهی، پایهای برای مسئولیتپذیری اجتماعی و مشارکت فعال در تصمیمگیریها است.
وی با بیان اینکه یکی از وظایف مهم جوانان، تحلیل و انتخاب محتواهای رسانهای است، میافزاید: آنها باید بیاموزند که اطلاعات را از منابع معتبر استخراج کنند، شایعات را شناسایی کنند و دیدگاههای متفاوت را بررسی کنند و چنین توانایی نه تنها به رشد فردی کمک میکند، بلکه باعث میشود جامعه نیز کمتر تحت تأثیر اخبار غلط و تبلیغات منفی قرار گیرد.
روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه جوانان آگاه، میتوانند نقش پیشرو در ارتقای فرهنگ و ارزشهای اجتماعی داشته باشند، تصریح میکند: با به اشتراک گذاشتن اطلاعات درست، مشارکت در پروژههای اجتماعی و کمک به آگاهسازی دیگران، آنها جامعهای با تفکر انتقادی و مسئولیتپذیر میسازند و این فعالیتها باعث میشود که شهروندان بیشتری توانایی تحلیل و تصمیمگیری درست پیدا کنند و جامعه به سمت توسعه پایدار حرکت کند.
تأثیر جوانان آگاه و مسئول در ساخت جامعه پویا و مقاوم در برابر چالشها / نقش جوانان در پیشرفت جامعه محدود به فضای رسانه نیست
طاهری با بیان اینکه یکی دیگر از وظایف جوانان، مشارکت فعال در فضای عمومی و شبکههای اجتماعی است، ادامه میدهد: به جای مصرفکننده محتوا بودن، جوانان میتوانند تولیدکننده محتواهای آموزشی و آگاهیبخش باشند، این کار باعث تقویت سواد رسانهای جمعی و ایجاد جامعهای میشود که با اطلاعات صحیح و آگاهیهای دقیق هدایت میشود.
وی با اشاره به اینکه نقش جوانان در اصلاح و پیشرفت جامعه تنها محدود به فضای رسانهای نیست، میگوید: آنها میتوانند در تصمیمگیریهای محلی، پروژههای فرهنگی، محیط زیست و امور خیریه نیز نقشآفرین باشند و حضور فعال و هوشمندانه جوانان در این عرصهها باعث میشود که جامعه به سمت عدالت، شفافیت و مسئولیتپذیری حرکت کند و نسلهای آینده نیز از این فرهنگ بهرهمند شوند.
روانشناس و مشاور خانواده اضافه میکند: جامعهای که جوانان آگاه و مسئول دارد، جامعهای پویا و مقاوم در برابر چالشها است و هر جوان که مهارت تحلیل اطلاعات، تفکر انتقادی و مسئولیت اجتماعی را پرورش دهد، بخشی از ساختن آیندهای روشن و پیشرفته برای جامعه است و این نقش فعال، هم به رشد فردی جوانان کمک میکند و هم باعث ارتقای سطح آگاهی و فرهنگ جمعی جامعه میشود.
تقویت آگاهی جوانان به تفکر انتقادی و توانایی تصمیمگیری مستقل کمک میکند / تأثیر اطلاعات، اخبار و تبلیغات غلط و فریبنده بر دیدگاه جوانان
فاطمه خدادادی، روانشناس بالینی با بیان اینکه در دنیای امروز، رسانهها و شبکههای اجتماعی بخش جداییناپذیری از زندگی جوانان شده است، به خبرنگار مجله آرونو میگوید: این فضاها فرصتهای زیادی برای یادگیری، سرگرمی و ارتباط برقرار کردن فراهم میکنند، اما همزمان تهدیدهایی نیز به همراه دارند. اطلاعات غلط، اخبار نادرست و تبلیغات فریبنده میتوانند روی تصمیمگیری و شکلگیری دیدگاه جوانان تأثیر منفی بگذارند، بنابراین افزایش آگاهی و سواد رسانهای برای مقابله با این خطرات ضروری است.
وی با بیان اینکه سواد رسانهای به معنای توانایی تحلیل، ارزیابی و استفاده مؤثر از اطلاعات رسانهای است، میافزاید: جوانان با داشتن این مهارت میتوانند منابع معتبر را از منابع غیرقابل اعتماد تشخیص دهند، از انتشار شایعات جلوگیری کنند و دیدگاهی منطقی نسبت به اخبار و محتواهای مختلف پیدا کنند و بدون سواد رسانهای، افراد به راحتی تحت تأثیر تبلیغات، شایعات و اطلاعات نادرست قرار میگیرند و تصمیمات نادرستی میگیرند.
روانشناس بالینی با بیان اینکه افزایش آگاهی جوانان نه تنها به شناخت محتوای رسانهها محدود نمیشود، بلکه به تقویت تفکر انتقادی و توانایی تصمیمگیری مستقل کمک میکند، تصریح میکند: وقتی جوانان میآموزند که هر خبر یا تصویری را بدون بررسی و تحلیل نپذیرند، مسئولیتپذیری و اعتماد به نفس بیشتری در مواجهه با مسائل اجتماعی پیدا میکنند و این مهارتها همچنین آنها را آماده ورود به دنیای حرفهای و اجتماعی میسازد.
نسل ناآگاه؛ قربانی ترفندهای تبلیغاتی و اخبار جعلی / آگاهیبخشی؛ سرمایهگذاری برای آیندهای روشن
خدادادی ادامه میدهد: یکی از مهمترین دلایل ضرورت سواد رسانهای، گسترش روزافزون شبکههای اجتماعی است؛ امروزه اطلاعات در کسری از ثانیه در سراسر جهان پخش میشوند و هر فرد میتواند نقش تولیدکننده محتوا را ایفا کند و بدون توانایی تحلیل و ارزیابی اطلاعات، جوانان ممکن است قربانی ترفندهای تبلیغاتی، اخبار جعلی و حتی محتوای خشونتآمیز شوند، بنابراین آموزش سواد رسانهای باید جزو اولویتهای آموزشی قرار گیرد.
وی با اشاره به اینکه توسعه آگاهی و سواد رسانهای نیازمند همکاری خانواده، مدرسه و رسانهها است، میگوید: والدین میتوانند با نظارت و راهنمایی درست، زمینه را برای استفاده صحیح از رسانهها فراهم کنند و مدارس نیز میتوانند با برگزاری کارگاهها و دورههای آموزشی، مهارتهای تحلیل و تفکر انتقادی را به دانشآموزان آموزش دهند، رسانهها نیز مسئولیت دارند محتوای آموزنده و صحیح تولید کنند تا جوانان به اطلاعات درست دسترسی داشته باشند.
روانشناس بالینی با بیان اینکه سواد رسانهای و آگاهی جوانان نه تنها آنها را در برابر تهدیدات رسانهای مقاوم میکند، بلکه زمینهساز رشد فکری، اجتماعی و فرهنگی است، اضافه میکند: جوانانی که با مهارتهای تحلیل اطلاعات و تفکر انتقادی مجهز شدهاند، میتوانند نقش مؤثری در جامعه ایفا کنند، تصمیمات درست بگیرند و به پیشرفت خود و جامعه کمک کنند و به همین دلیل، سرمایهگذاری در آموزش و پرورش رسانهای جوانان، سرمایهگذاری در آیندهای روشنتر است.
جوانان آگاه میتوانند به عنوان رهبران فکری و ستونهای اصلی فرهنگ جامعه عمل کنند و فعالیتهایی مانند انتشار محتوای آموزشی و مشارکت در پروژههای اجتماعی، نه تنها سطح دانش جامعه را بالا میبرد، بلکه حس همبستگی، همکاری و مسئولیتپذیری اجتماعی را نیز در بین شهروندان تقویت میکند و این حضور فعال و مؤثر، الگویی برای سایر نسلها ایجاد و جامعه را به سمت توسعه پایدار هدایت میکند.
مسئولیتپذیری اجتماعی و آگاهی رسانهای جوانان به یکدیگر پیوند خورده است و هر فردی که بتواند اخبار و اطلاعات را با دقت تحلیل کند و دیدگاههای متفاوت را بررسی کند، قادر خواهد بود در پیشگیری از بحرانها، مبارزه با شایعات و ترویج شفافیت و عدالت نقش مؤثری ایفا کند. این مهارتها، به مرور زمان، پایههای ساخت جامعهای منظم، آگاه و مقاوم در برابر مشکلات و چالشها را تقویت میکنند.
فضای دیجیتال و شبکههای اجتماعی، در صورتی که با آگاهی و تفکر انتقادی همراه باشد، میتواند به بستری برای یادگیری، پیشرفت و مشارکت اجتماعی تبدیل شود و جوانان میتوانند با تولید محتوای مثبت، نقد سازنده، بحث و تبادل نظر منطقی و مشارکت در فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی، نه تنها مسیر رشد جامعه را هموار کنند، بلکه خود نیز تجربههای ارزشمند و مهارتهای عملی فراوانی کسب کنند.
جامعهای که جوانان آن با سواد رسانهای و آگاهی اجتماعی مجهز شدهاند، جامعهای پویا، خلاق و مقاوم خواهد بود و سرمایهگذاری در آموزش و پرورش نسل جوان، به معنای سرمایهگذاری در آیندهای روشن، عادلانه و پیشرفته برای کل جامعه است، چراکه هر جوان آگاه و مسئولیتپذیر، به عنوان یک عنصر فعال، میتواند با تصمیمات درست، تولید محتوا و مشارکت اجتماعی، مسیر توسعه و تعالی جامعه را هموار کند.
