به گزارش خبرگزاری مجله آرونو، چهل و هفت سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، حوزه زنان و خانواده شاهد تحولات و پیشرفتهای گستردهای بوده است و ارتقای جایگاه زنان در آموزش، اشتغال، سیاستگذاری، سلامت و مشارکت اجتماعی، همراه با سیاستهای حمایتی از خانواده، نشان دهنده توجه ویژه نظام جمهوری اسلامی به این دو رکن اساسی جامعه است و این پیشرفتها نه تنها به بهبود کیفیت زندگی زنان و خانوادهها کمک کرده، بلکه نقش مهمی در توسعه پایدار اجتماعی و اقتصادی کشور ایفا کرده است.
محدودیتهای گسترده در حوزه آموزش، اشتغال و مشارکت اجتماعی پیش از انقلاب اسلامی ایران
پیش از انقلاب اسلامی، بسیاری از زنان با محدودیتهای گسترده در حوزه آموزش، اشتغال و مشارکت اجتماعی روبهرو بودند و حمایتهای حقوقی و قانونی از خانواده و زنان محدود و ناقص بود.
پس از انقلاب اسلامی ایران، با تأکید بر اصول اسلامی و عدالت اجتماعی، دولت برنامههای گستردهای برای افزایش نقش زنان در جامعه و حمایت از نهاد خانواده تدوین و ایجاد نهادهای تخصصی، تصویب قوانین حمایتی و فراهم کردن بسترهای آموزشی و شغلی، تحولات بنیادینی در وضعیت زنان و خانوادهها ایجاد کرد.
دستاوردهای قانونی و حقوقی حوزه زنان و خانواده | حفظ و ارتقای جایگاه خانواده و توسعه قوانین
حمایتهای قانونی از خانواده: تصویب قوانینی که به حفظ و ارتقای جایگاه خانواده، کاهش مشکلات خانوادگی، حقوق فرزندان و زنان سرپرست خانوار کمک میکنند، از جمله اقدامات اساسی جمهوری اسلامی بوده است و از جمله قوانین حمایت از خانواده میتوان به حقوق ازدواج، طلاق، حضانت فرزندان و تامین مالی خانوادهها اشاره کرد.
توسعه قوانین مربوط به زنان: طی چهار دهه گذشته، قوانین و مقررات متعددی به منظور ارتقای حقوق زنان، مقابله با خشونت علیه زنان، حمایت از زنان شاغل و تضمین حقوق مادران و فرزندان تصویب شده است.
نهادهای تخصصی: ایجاد نهادهایی مانند سازمان ملی زنان، ستاد زنان و خانواده و کمیتههای تخصصی در وزارتخانهها، پیگیری حقوق زنان و مسائل خانواده را سازماندهی کرده و بستر مناسبی برای سیاستگذاری فراهم ساخته است.
آموزش و مشارکت اجتماعی زنان | از افزایش تحصیلات تا نقش پررنگ زنان در مدیریت و تصمیمگیری
افزایش تحصیلات زنان: طی ۴۷ سال اخیر، درصد زنان تحصیلکرده در مقاطع مختلف آموزش عالی افزایش قابل توجهی داشته و اکنون زنان در رشتههای علوم پزشکی، مهندسی، علوم انسانی و هنر حضور گسترده دارند.
مشارکت در بازار کار: سیاستهای حمایتی از اشتغال زنان، ارائه تسهیلات کاری و ایجاد مشاغل انعطافپذیر، نقش زنان در اقتصاد خانواده و جامعه را تقویت کرده است.
نقش زنان در مدیریت و تصمیمگیری: زنان امروز در سطوح مدیریتی، دانشگاهی، پژوهشی و اجرایی حضور فعال دارند و تصمیمگیریهای کلان در حوزههای اجتماعی، فرهنگی و آموزشی با مشارکت زنان انجام میشود.
حمایتهای اجتماعی و فرهنگی در حوزه زنان و خانواده
حمایت از مادران و خانوادهها: ارائه بیمههای سلامت و درمان، مرخصیهای زایمان، خدمات مشاورهای و آموزشهای بهداشت خانواده و کودکان، نشاندهنده توجه ویژه به مادران و زنان سرپرست خانوار است.
توسعه خدمات مشاوره و روانشناسی خانواده: ایجاد مراکز مشاوره خانواده و خطهای تلفنی حمایتی، کمک کرده تا خانوادهها در مواجهه با مشکلات اجتماعی، تربیتی و روانی، راهکارهای علمی و عملی دریافت کنند.
برنامههای فرهنگی و آموزشی: برگزاری کارگاهها، سمینارها و برنامههای آموزشی برای زنان و خانوادهها، نقش مهمی در ارتقای آگاهی اجتماعی و ترویج سبک زندگی سالم و پایدار داشته است.
توجه به سلامت زنان و خانواده | از بهبود شاخصهای سلامت مادر و کودک تا توجه به سلامت روان
بهبود شاخصهای سلامت مادر و کودک: کاهش مرگ و میر مادران و نوزادان، دسترسی به خدمات پیشگیری از بیماریها و ارائه مراقبتهای بهداشتی در دوران بارداری و شیردهی از دستاوردهای مهم حوزه سلامت است.
برنامههای بهداشتی و پیشگیرانه: اجرای طرحهای واکسیناسیون، آموزش بهداشت دهان و دندان، مراقبتهای پیشگیرانه و غربالگری بیماریهای مزمن، سلامت خانوادهها را تضمین کرده است.
توجه به سلامت روانی زنان: ایجاد مراکز مشاوره، درمان اختلالات روانی و برنامههای حمایتی برای زنان آسیبپذیر، از جمله زنان سرپرست خانوار، نشاندهنده نگاه جامع به سلامت خانوادهها است.
فناوری، پژوهش و نوآوری در حوزه زنان و خانواده
پژوهشهای تخصصی: مراکز پژوهشی و دانشگاهی در زمینه مسائل زنان، خانواده، جمعیت و سلامت مادر و کودک فعالیتهای گستردهای انجام دادهاند.
استفاده از فناوریهای نوین: ایجاد سامانههای مشاوره آنلاین، مراکز اطلاعاتی خانواده و دسترسی دیجیتال به آموزشهای پزشکی و اجتماعی، زندگی زنان و خانوادهها را ایمنتر کرده است.
برنامههای ملی و منطقهای: پژوهشهای ملی در زمینه جمعیت، فرزندپروری، بهداشت زنان و ارتقای خانواده، پایه تصمیمگیریهای کلان کشور در سیاستگذاریهای اجتماعی و آموزشی قرار گرفته است.
ارتقای جایگاه زنان و خانواده در طول ۴۷ سال گذشته | رویکرد بلندمدت برای تقویت خانواده، حمایت از زنان و ترویج سبک زندگی سالم
در طول ۴۷ سال گذشته، جمهوری اسلامی ایران توانسته با تدوین سیاستهای حمایتی، تصویب قوانین جامع، توسعه آموزش و پژوهش، ارتقای سلامت و ارائه خدمات اجتماعی و فرهنگی، جایگاه زنان و اهمیت خانواده را ارتقا دهد.
این دستاوردها نشاندهنده رویکرد بلندمدت کشور برای تقویت نهاد خانواده، حمایت از زنان و ترویج سبک زندگی سالم است. امروز زنان و خانوادهها در ایران، از آموزش، سلامت، مشارکت اجتماعی و حقوق قانونی برخوردارند و این مسیر برای توسعه پایدار جامعه ادامه دارد.
